Posts

Biotexnologiya - Azərbaycanca nəşrə ön söz

Image
  Bu kitabdakı qərb mənşəli xüsusi isimlərin yazılışı onu vərəqləyəcək oxucunun diqqətini ilk səhifələrdən etibarən cəlb edəcəkdir. Belə ki, latın əlifbalı dillərdən alınan xüsusi isimlər hazırda qüvvədə olan qaydanın tələb etdiyi kimi transliterasiya edilməmiş, olduğu kimi saxlanılmışdır. Bu prinsip, həmçinin, qısaltmalara da tətbiq olunmuşdur. Qısası, biz qaydanı bilərəkdən pozmuşuq. Ancaq bizi bu addımı atmağa sövq edən əsaslı səbəblərimiz var. Biz alınma adların yazılışında dünya pratikasının tətbiq edilməsinin tərəfdarıyıq. Dünya praktikası dedikdə, bəşəriyyətin qabaqcıl və böyük dillərinin istifadə etdiyi qaydalar başa düşülməlidir. Belə ki, latın əlifbalı böyük dünya dilləri, yəni alman, ispan, fransız, italyan, holland, polyak, portuqal, isveç və türk dilləri xarici xüsusi isimləri orjinalda olduğu kimi yazır. Azərbaycan dilində də eyni prinsipin tətbiq edilməli olduğu ilə bağlı iddiamızı daha əvvəl yayımlanmış bir məqalədə əsaslandırmağa çalışmışıq (Alışbəyli və Zeyniyev, ...

İngilis - Azərbaycan biologiya lüğəti

alcohol dehydrogenase  alkoqoldehidrogenaz alcohol fermentation      alkoqol fermentasiyası aldehyde      aldehid aldehyde group    aldehid qrupu

Təkamülün neytral nəzəriyyəsi və onun tarixi

Image
  1950-ci illərdə və 1960-cı illərin əvvəllərində proteinlərin aminturşu ardıcıllığının təyin edilməsinə imkan verən metodlar işlənib hazırlandı. Bu yeniliklərin nəhayət fundamental təkamülün mexanizmini gün ışıına çıxaracağı gözlənilirdi. Lakin müxtəlif canlıların protein ardıcıllıqları əldə edildikcə, bir ziddiyyət özünü göstərməyə başladı. Məsələn, qlobin və sitoxrom kimi proteinlərin aminturşu ardıcıllığı hər hansı iki canlı növü arasında fərqlilik sərgiləyirdi. Sözügedən növlərin ortaq əcdaddan ayrılmasında keçən zaman nə qədər böyükdürsə, aminturşu fərqi də bir o qədər böyük olurdu. Proteinin funksiyası isə bu kimi fərqlərə baxmayaraq, dəyişməz olaraq qalırdı. Hemoqlobin nümunəsində, protein toxumalara oksigen daşımaq funksiyasını qorumuş, sitoxrom c nümunəsində də elektron daşıma işində dəyişiklik baş verməmişdir (Şəkil 20.7) . Olduqca müxtəlif canlı növləri arasında bu proteinlərin aminturşu ardıcıllığı dəyişsə də, funksiyaları qorunmuşdur.

İzahlı lüğət

Mendelin 1-ci qanunu, bərabər paylanma qanunu – Heteroziqot meyositin meyoz məhsullarında, məsələn qametlərdə, hər bir allel tipindən bərabər nisbətdə, yəni 50 faiz nisbətində istehsal olunması.